Harald Vlugt heeft een indrukwekkend curriculum vitae. Hij heeft werk - en dus ook inkomsten - genoeg lijkt het. Toch koos hij ervoor om naast zijn drukke kunstenaarspraktijk een 'broodberoep' te hebben. Een vaste bron van inkomsten om niet afhankelijk te hoeven zijn van subsidies en opdrachten, was voor hem reden om in workshops lessen collagetechnieken te gaan geven. Zijn 'Beeldproeverij' bestaat nu zo'n 10 jaar.
"Ga toch naar de Rietveld Academie" kreeg Harald Vlugt (1957) tijdens zijn opleiding aan d 'Witte Lelie regelmatig te horen. "Dat deed ik niet want ik was er wel op mijn plek" zegt Vlugt over zijn keuze. "Ik deed er van 1976 tot 1981 de Lerarenopleiding Handvaardigheid en Tekenen. Hoewel veel leraren ook les op de Rietveldacademie gaven, besloot ik niet over te stappen. Ik was niet echt gecharmeerd van het niveau van de eindexamenexposities van de Rietveld. Daarnaast beschikte d 'Witte Lelie over een uitstekende outillage".
Kort na zijn opleiding startte Vlugt samen met Peter Giele en Aldert Mantje het inmiddels legendarische Aorta. Jonge kunstenaars konden nergens met hun werk terecht. Bestaande galeries en musea lieten hun kunst niet toe. Uit onvrede met deze situatie zochten Mantje, Giele en Vlugt naar een eigen expositieruimte. Ze vonden deze locatie in het kraakpand van het Handelsblad in Amsterdam. Hier werd de voormalige drukkerij van de krant omgebouwd tot Aorta, een ruimte om kunst te maken èn te exposeren. Zodoende hadden de kunstenaars een eigen platform waarin zij hun eigen opvattingen over kunst en kwaliteit kwijt konden. Jarenlang was Vlugt een van de drijvende krachten achter Aorta. Vlugt: "Toen er een zware subsidie binnenkwam stopte ik er mee. Constant ben je aan het vechten tegen het fenomeen instituut. Op het moment dat er overheidsgeld binnen komt, wordt je zelf een instituut. Voor mij was het toen niet meer spannend.
Mantje en ik kregen in 1983 een uitnodiging om te exposeren in Galerie The Living Room. Dat was in die periode een belangrijke 'avant garde' galerie. Een goede en leerzame tijd maar wel met een andere lading dan bij Aorta: de galerie wist goed de weg te vinden naar de nationale en internationale kunstbladen. Het contact tussen de kunstenaars onderling was perfect. Ik heb er een aantal jaren exposities verzorgd, aanvankelijk samen met Mantje maar ook solo-exposities".
Atelier.
In 1987 kreeg Harald Vlugt van galerie Nikki Diana Marquardt in Parijs een uitnodiging om er te komen exposeren. Hij stopte bij de Living Room en ging in Parijs werken, exposeren en wonen. In 1990 mocht Vlugt een jaar in het Van Doesburghuis verblijven. Theo van Doesburg ontwierp eind jaren twintig in Meudon-Val-Fleury - een voorstadje van Parijs - de atelierwoning voor hemzelf en zijn vrouw Nelly. Lang heeft van Doesburg niet kunnen genieten van zijn huis want hij overleed in februari 1931. Zijn vrouw Nelly van Doesburg bleef tot haar dood in 1975 in het huis wonen. Het kunstenaarshuis heeft zijn functie als atelierwoning behouden. In de loop der jaren werkte er veel kunstenaars. Vlugt: "Als ik aan de ontbijttafel in het atelier zat en me realiseerde dat kunstenaars als Man Ray, Max Ernst en ook Piet Mondriaan hier op bezoek kwamen, was dat een ongekende ervaring.
Ik heb er een jaar kunnen werken. In die tijd maakte ik het werk voor mijn grote solo-expositie in het Stedelijk Museum van Schiedam. De expositie heette 'Senses of Reality' en vulde het hele museum. Ik exposeerde er twee- en driedimensionaal werkt: sculpturen, projecten, collages en grafiek. Ik ben altijd 'breed' blijven werken. Nog steeds vind ik het heerlijk om in het begin van de week grafiek te maken bij een gedicht van Adriaan van Dis, daarna aan een sculptuur te werken en in het weekend illustraties te verzorgen voor de Playboy of het NRC. Het kan me niet breed genoeg zijn".
Onafhankelijk.
De brede aanpak van Vlugt was succesvol. Met zijn grafiek, sculpturen en collages verzorgde hij door de jaren heen een groot aantal exposities in binnen- en buitenland. Daarnaast waren er opdrachten van cruiseschip maatschappijen als Royal Caribbean en Carnaval Cruises. Ook werkte hij voor 'Huis ten Bosch City' in Nagasaki, Japan waar hij sculpturen en ornamenten voor ontwierp. Indrukwekkend was het project dat hij in 2003 samen met de Schotse beeldhouwer David Mach in de Amsterdamse Watergraafsmeers ontwikkelde. In de woonwijk, gebouwd op de plek van het legendarische Ajaxstadion 'De Meer', realiseerden ze 19 kunstwerken die refereerden aan de voetbalhistorie van Ajax. Het is nog maar een bescheiden greep uit zijn enorme curriculum vitae. Werk genoeg, waarom dan toch een broodberoep?
"Het is om meer dan één reden belangrijk dat er een constante factor in je inkomsten is" legt Vlugt uit. "In de eerste plaats voor de kosten levensonderhoud en het betalen van de huur van mijn woon/werkruimte. De voorbereidingskosten voor exposities in binnen- of buitenland zijn meestal vrij hoog. Of het wat oplevert is heel onzeker. Daarnaast vind ik het belangrijk om niet van subsidieverstrekkers en opdrachtgevers afhankelijk te zijn. Je loopt dan op eieren: één verkeerd woord kan je een subsidie of een opdracht kosten. Ik wil kunnen zeggen wat ik wil. Zo vind ik de belangrijkste subsidievertrekkers in Nederland zoals het Mondriaanfonds en het Amsterdams Fonds voor de Kunst neigen naar het incestueuze. De beoordelingspraktijk is vaak generatiegebonden. De mensen die het nu voor het zeggen hebben zijn dertigers en veertigers die hun leeftijdsgenoten gezellig de bal toespelen: ik zorg voor jou en jij zorgt voor mij. Ik ben geen dertig meer dus is er nu een andere generatie aan de beurt. Daar moet ik als kunstenaar rekening mee houden".
Beeldproeverij.
Het maken van collages is voor Harald Vlugt een belangrijk onderdeel van zijn artistieke werkpakket. Daarom was het kiezen van een broodberoep voor hem niet moeilijk. "Zo'n tien jaar geleden begon ik er mee en noemde de workshops 'Beeldproeverij'. In de workshops begeleid ik cursisten met het maken van (collage) beeld. Ik kijk over hun schouder mee en als het nodig is ben ik er. In mijn atelier is ruimte genoeg om een flinke groep mensen te ontvangen. Mijn archief bevat meer dan een miljoen analoge afbeeldingen. Ook heb ik een Rank Xerox A3 kleurencopiër waar cursisten mee kunnen werken. Door de copier te koppelen aan de computer kan er binnen een paar seconden een fullcolour A3 afbeelding geprint worden van wat dan ook. Het is uiteraard prachtig speelgoed.
Ik probeer de mensen die hier binnenkomen naar een hoger niveau te tillen. Van veel cursisten krijg ik de bevestiging dat het ook lukt.
In mijn atelier geef ik twee dagen - een avond en een ochtend - aan groepen les. Een Beeldproeverij bestaat uit acht lessen, afgesloten door een expositie in mijn atelier. Dat is altijd goed omdat er vaak ook ex-cursisten komen kijken. Naast de Beeldproeverijen in mijn eigen atelier vragen bedrijven en instellingen me regelmatig om daar een beeldproeverij te komen geven.
Het werken in de workshops is voor mij - artistiek gezien - ook heel leerzaam. Ik zie het om me heen gebeuren dat leeftijdsgenoten niet meer van hun vak kunnen leven. Ze gaan dan stuken, werken bij de Nederlandse Spoorwegen of voor allerlei uitzendbureau's. Ze doen van alles en nog wat maar het brengt ze artistiek gezien niets. Daarom koos ik voor het opzetten van collageworkshops".
Twee jaar geleden kreeg Harald Vlugt een ernstige ziekte. Gelukkig herstelde hij weer. De behandeling en de revalidatie kostten hem wel een jaar, een periode waarin hij geen inkomsten had. Er was voor hem als zelfstandig ondernemer op geen enkele manier ondersteuning van de overheid of banken. Door het verkopen van werk uit zijn eigen kunstcollectie kon hij zijn woon/werkruimte behouden. Na het hervinden van zijn kracht was het opstarten van de Beeldproeverij het eerst wat hij deed. En toen kwam corona…
Klik op de afbeelding om deze groot te zien
'Upstream'. n.a.v. 50 jaar NAVO, Brunssum (NL), 200 x 2500 cm. brons, collectie; Gemeente Brunssum. 2018
De Propheet
"Las Palmas 2" ingeschilderde collage en IKB blue, 28 x 40 cm. collectie privee.