Het verhaal over Koi and Lotus whirling

Lies Verdenius (1950) maakte in 2008 en 2012 studiereizen naar Japan. 'In 2012 was ik "artist in residence" in Kyoto' vertelt ze over haar verblijf. 'In die stad zijn veel tempeltuinen waar ik vaak tekende en fotografeerde. In vrijwel alle tuinen zijn lotussen en vijvers met koikarpers te vinden. Koikarpers zijn grote vissen, meestal in allerlei kleuren. Ik vind het ontzettend gekke beesten; ze zijn eigenlijk mooi van lelijkheid.
In Japanse prenten en literatuur komt de koikarper vaak terug. Dat inspireerde mij om koikarpers ook in mijn werk weer te geven.
In de litho combineerde ik een koikarper met lotusbladeren. Mijn verblijf in Kyoto was in de maand november. In de tuinen waar ik tekende waren de lotusplanten al uitgebloeid en de bladeren half vergaan. Zo tekende ik ze ook. Daar kreeg ik tijdens de afsluitende expositie van de residence in het Kyoto Art Centre, wel opmerkingen over. In Japan wordt de lotusplant vaak in religieuze afbeeldingen verwerkt. De plant is een symbool voor schoonheid. Er was kritiek op de vervallen staat waarin ik de lotusplanten afbeeldde. Mijn uitleg was dat ik "naar de waarneming" tekende en - omdat in Japanse prenten het vaak over seizoenen gaat - dit mijn uitbeelding van het seizoen was waarin ik de lotus tekende. Die verklaring werd wel geaccepteerd'.

Iris-druk.
De lithografie is een grafische techniek die fijne en gedetailleerde voorstellingenmogelijk maakt. 'Ik hou erg van precies tekenen op een lithosteen' legt Verdenius uit. 'Voor de litho "Koi and Lotus whirling" gebruikte ik de zogenoemde "touche-techniek", dat is tekenen met water verdunde litho-inkt. Omdat de inkt vettig is mengt inkt en water niet goed; dat geeft de "schifterige" structuur die ik erg mooi vind. Dit is typisch voor litho-inkt, met geen enkele andere techniek komt het zo naar voren'.
De litho "Koi and Lotus whirling" is in meerdere drukgangen gemaakt. Verdenius: 'De vis drukte ik af met een iris-druk. Op de inktrol maakte ik een kleurverloop dat liep van bruin naar oranje. Na het inrollen komt dat kleurverloop op de steen en vervolgens op de afdruk. Onder de bladeren drukte ik een lichte grijze ondertoon, de lotusbladeren zijn met zwarte inkt gedrukt. Tenslotte drukte ik nog wat oranje accenten in de bladeren en het water. In totaal dus vier drukgangen'.

Boeken.
Het is voor grafici altijd een uitdaging om diverse grafische technieken te gebruiken voor het maken van boeken. Verdenius: 'In het boek "Autumn dusk" staan een paar haiku's die ik zelf schreef. Een belangrijk thema in het boekje is de overgang naar de herfst. Zoals in de haiku: "In de schemering van de herfst, zware regen en de kleuren verdwijnen".
Ook heb ik er de Rode Esdoorn in afgebeeld. Door een erfenis werd ik eigenaar van een stukje bos in de buurt van Harderwijk. Daarin plantte ik een paar jaar geleden twee rode esdoorns. Ze doen het prima. Iedere herfst worden de bladeren knal- en knalrood. Als de bladeren van de bomen vallen ligt er een dicht tapijt van rode bladeren. De rode esdoorn komt in het boek steeds terug. Natuurlijk in het rood maar ik heb de litho's ook in andere kleuren en op diverse soorten papier gedrukt'.

Hout.
De eerste pagina van het boek "De Bijl" - de bast van de boom - maakt al duidelijk dat de boom voor de bijl gaat want er staat een rode stip op. Verdenius: "Dat is natuurlijk ook een verbeelding van de Japanse vlag. De techniek die ik voor dit boek gebruikte is "rubbing" of "frottage". Het is een werkwijze waarbij ik met krijt een onder het papier liggende structuur afwrijf. Ik begon ermee in Japan en ging er in Nederland mee verder. Mijn man is meubelmaker, dus het vinden van mooi hout is voor mij geen probleem.
Door het maken van proefjes zag ik dat het maken van rubbings op stroken papier een onverwacht maar leuk resultaat opleverde. Ik besloot er een boek gebaseerd op een haiku van te maken. Een Japanse vriendin kalligrafeerde de originele Japanse versie hiervan met Japanse karakters in het boek. Achterin staat de vertaling in het Nederlands: "De slag van een bijl en opeens die geur van vers winterhout".

Koi and Lotus whirling

Kunstenaarsboek Autumn dusk.

Feestslingers

Koi and Lotus whirling

Kunstenaarsboek Autumn dusk.

Kunstenaarsboek De Bijl

Koi and Lotus whirling, litho. Lies Verdenius. 2014 afm. 50 x 65 cm.
Kunstenaarsboek Autumn dusk. Lies Verdenius. 2021 afm. 18 x 24 cm.
Kunstenaarsboek De Bijl, omslag en 2 open pagina's. Lies Verdenius. 2016 afm. 7 x 48 cm.

Ga naar de website van Lies Verdenius